1.GENEL

Kışlık olarak yetiştirilecek kolzanın üretimi hububat üretiminden çok farklı değildir. Sonbaharda iyi hazırlanmış tavlı bir tohum yatağı hazırlayarak mümkün olduğunca erken ekim yapmak ve iyi bir yabancı ot mücadelesi ile kolza üretimini gerçekleştirmek mümkündür. Yalnız yazlık olarak üretilecek kolza da sulama ve gerektiğinde yabancı ot mücadelesini tekrarlamak gerekecektir. Ancak ülkemiz şartlarında yazlık olarak kolza yetiştirmek çok marjinal alanlar dışında pek ekonomik olmayacaktır. Dolayısı ile burada bahsedilen üretim tekniği kışlık kolza içindir.

İklim ve Toprak İstekleri : Kolza, verimli ve iyi drenajlı topraklara ihtiyaç göstermektedir. Güneşli günler ve soğuk geceler kolza yetişmesi için oldukça uygundur; hasat zamanında havanın kuru olması gerekmektedir. Kolzanın 300 ile 2800 mm yıllık yağışa, 5 ile 27 oC arasında yıllık ortalama sıcaklığa, ve 4.2 ile 8.2 arasına pH\'a toleranslı olduğu bildirilmektedir.

2. TOPRAK İŞLEME-EKİM-BİTKİ SIKLIĞI

Toprak işleme ve Tohum Yatağı Hazırlığı : Kolza, geleneksel hububat tarımında kullanılan toprak işleme aletlerinin dışında özel bir alete ihtiyaç göstermez. Tohum yatağı hazırlanması başarılı bir Kolza üretimi için oldukça önemlidir. Geniş yapraklı yabancı otlara karşı en iyi savunma hızlı çimlenme, çıkış ve büyümeyle elde edilmektedir. Homojen yüzeysel bir ekim çimlenmeyi hızlandırmakta ve ürünün yabancı otlarla mücadele yeteneğini arttırmaktadır. Maksimum sürüm derinliği genellikle 10 ila 13 cm (4-5 inç) arasında değişmektedir. Killi veya killi kumlu gibi ince tekstürlü toprakları açmak, karların erimesine veya yağmur sularının süzülmesine izin vermek amacıyla derin İşleme yapılabilir. 15 ila 18 cm den daha derin işlemenin büyük bir değeri yoktur ve sadece dikkate değer bir şekilde daha fazla masrafa sebep olmaktadır.

Ekim : Kolza tohumu küçük olduğundan sonbahar toprak sürümü ve sıkı bir tohum yatağının hazırlanması arzu edilmektedir. Ekimden önce toprağın bastırılması sıkı ve düzgün bir tohum yatağı hazırlığına yardım eder. Tohumlar çok küçük olduğundan kolza tohumunun yayılabilmesi için tohumun yarı yarıya kırık tohumla karıştırılması önerilir; hektara 10 kg tohum için mibzerin hektara 20 kg karışık tohum olacak şekilde kalibrasyonu yapılmalıdır. Tohumun ekim derinliği 2.5 cm ve daha az olmalıdır, fakat toprak kaymak tabakası bağlamazsa fideler 5 cm ve daha derinden çıkış yapabilmektedir. Ekim derinliği çıkan fidelerin sayısını ve gelişmesini büyük ölçüde etkilemektedir. Kolza tohumu çimlenme için yeterli neme ulaşmak için gereğinden daha derin ekilmemelidir. 12 ile 25 mm derinlikte, sıkı, nemli, ve ılık tohum yatağına ekilen Kolza tohumları yüksek bir çıkış yüzdesiyle birlikte hızlı bir çimlenme göstermektedirler. Kolza ekimi için optimum toprak sıcaklığının 10 derece olduğu yapılan çalışmalarla belirlenmiştir. 10 derecenin üzerindeki toprak sıcaklığı yüksek çimlenme oranı, hızlı çıkış ve hızlı bir yaprak gelişmesi sağlamaktadır. Sıkı bir şekilde bastırılmış tohum yatağı tohum için mükemmel bir nem ve oksijen sağlamaktadır. Bu yüzden ekimden sonra tohum yatağı kadar bastırılmalıdır.

Birim Alandaki Bitki Sıklığı (Tohum Miktarı) : Kolza verime çok az etkisi olan, nispeten değişik oranlarda değişen ekim yoğunluğuna veya bitki populasyonuna oldukça esnek bir üründür. Yapılan

araştırmalar m2 ye 60 ile 200 bitki sağlayan ekim yoğunluğunun hem Kolza hem de Brassica rapa da verim bakımından benzer sonuçlar verdiğini göstermiştir. m2 de 200 den fazla bitki sayısının verimi az miktarda azalttığı bulunmuştur. m2 deki bitki populasyonunun 60'ın altına düşmesi verimde çok büyük bir azalmaya neden olmaktadır.İyi bir ekim sıralardaki boşlukları minimize etmeli ve m2 de 80 ile 180 arsında bitki populasyonu sağlamaya çaba gösterilmelidir. 15 cm lik mibzer sıra arası metre başına 12-27 bitki çıkışına ihtiyaç göstermektedir. Kolzanın bir kilogramında ortalama 250 000 tohum bulunmaktadır. Tohum miktarı ve çimlenme yüzdesi birim alandan mümkün olan maksimum bitki sayısını belirler.

Ekim Zamanı : Kışlık kolzada erken ekimler daha yüksek verim vermektedir. Bunun belli başlı sebebi kışa rozet dönemi denilen 4-5 yapraklı dönemde girebilmesidir. Daha geç ekimlerde soğuk zararı görülebilir. Çok erken ekimlerde ise havanın iyi gitmesi durumunda bitkiler zamansız sapa kalkarak zararlanabilirler.

Ekim zamanına şu faktörler etki edebilir :

·Bölgedeki donsuz periyot,

·Ekilecek çeşit ve olgunlaşması için gerekli gün sayısı,

·Kültürel işlemler,

·Tarlada işlemlere başlamayı belirleyen ilkbahardaki hava durumu,

·Tohum yatağı özelliği (nem, sıcaklık)

·Toprak yapısı ve eğim,

·Çeşidin toprak sıcaklığına olan tepkisi,

·Yabancı ot durumu ve planlanan kontrol metodu,

·Çiftlik büyüklüğü ve ekipman

3.GÜBRELEME

Gerekli Besin Elementleri (Gübreleme) : Kolza da en başarılı gübreleme programı topraktaki mevcut besin elementlerinin durumuna bağlı olarak belirlenendir. Kolza, nitrojen ve fosfat gübrelemesine iyi tepki vermektedir. Genellikle dekara 10 kg saf azotun yarısı erken ilkbaharda kullanılmalıdır. Fosfor olarak ise dekara 8 kg yararlı gerekmektedir.

4.KANOLA ÇİFTÇİNİN YENİ UMUDU

Burdur’da tütün ve pancara alternatif olarak üretilen kanola bitkisi, çiftçilerin umut kapısı oldu. Burdur’da 2003 yılında Tekirdağ Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifinden sağlanan kanola tohumu, sözleşmeli olarak Bucak, Çeltikçi ve Kemer ilçelerinde çiftçilere dağıtıldı. Ekim ayında 16 dekarlık alana ekilen kanola bitkisinin gelişmesinin oldukça iyi olduğu belirtildi. Burdur Tarım İl Müdürlüğü yetkilileri, kanola hakkında şu bilgiyi verdi. “Kanola kışlık olarak yetiştirilen bir yağ bitkisidir. Verimli ve iyi drenajlı toprak ister. Güneşli günler ve soğuk geceler kanola için uygundur. 300-2800mm. Yıllık yağış, 5-27 derece arası sıcaklık, 4-8 PH isteyen toleranslı bir bitkidir. İyi bir tohum yatağı hazırlığı kanola için önemlidir. Homojen ve yüzeysel bir ekim çimlenmeyi hızlandırmaktadır. Mibzerle dekara 100 gr Kanola tohumu 2,5 cm derinliğe ekilmeli ve iyice bastırılmalıdır. Toprak sıcaklığı ekim sırasında on derece ve üzerinde olmalıdır. Kanola da önemli olan kışa rozet döneminde (4-5) yapraklı girebilmesidir. Geç ekimlerde soğuk zararı, erken ekimlerde de zamansız sapa kalkmadan dolayı bitki zarar görür.

5.KANOLA NEDİR

Kanola, tohumu %40-50 oranında yağ içeren önemli bir kültür bitkisidir. Düşük doymamış yağ oranı, yüksek oleik ve linoleik yağ asidi içeriği ile yemeklik yağ kalitesi yüksektir.

Alternatif enerji kaynağı olarak da Kanola yağından Biyodizel üretimi son yıllarda hızla artmaktadır.

Kanola küspesi, %38-40 oranındaki zengin protein içeriği ile kanatlıların ve büyükbaş hayvanların yem rasyonlarında Batı ülkelerinde önemli bir yer tutmaktadır.

Kanola erken baharda açan bol çiçekli bir bitki olduğundan aynı zamanda arıcılık yönünden büyük önem taşır.

Kanola ayrıca çiçeklenme öncesi biçilerek kuru ot olarak veya silaj olarak değerlendirilmektedir.

6.NETİCE

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yetiştirilen şeker pancarına kota getirilmesi nedeni ile bunun yerine çiftçilerimizin bitkisel yağından, küsbesinden, çiçeğinden (arıcılı), otundan ve yağından biyodizel üretimi elde edilen kanolaya dönüş yapması gelirlerinin katlanmasına neden olacaktır. 2004 yılı ürünü küflü pamuk, yağlı ayçiçeği, soya fasulyesi, KANOLA, Dane mısır ve zeytinyağı üreticilerin destekleme pirimi ödemesine ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı uygulama tebliği Tarım ve Köyişleri Bakanlığının tebliği 22 Eylül 2004 tarih ve 25591 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğü girmiştir.